Shanghai textile factory

7 redenen waarom verantwoord en duurzaam ondernemen goed is voor je bedrijf

MVO… is dat niet gewoon een hype?

Ik keek mijn gesprekspartner een beetje verbouwereerd aan waarschijnlijk, op het moment dat hij dit zei over het nut en relevantie van duurzaam en verantwoord ondernemen. Waarna ik vervolgens dat beeld weerlegde met een aantal redenen waarom het juist heel goed kan zijn voor een bedrijf, en MVO niet iets tijdelijks is dat weer overwaait.

Want: meer en meer wordt de waarde van duurzaam en verantwoord ondernemen gezien. Door overheden, consumenten en – misschien wel het belangrijkste – door steeds meer bedrijven. Met een aantal prominente multinationals en hun CEO’s draagt het Nederlandse bedrijfsleven daar actief aan bij. Een goed voorbeeld hiervan is Paul Polman van Unilever die bij de recente klimaattop in Parijs veelvuldig van zich liet horen over het belang van duurzaam ondernemen.

Maar soms – en eigenlijk veel vaker dan ik zou verwachten of hopen – krijg ik in gesprekken (zoals hierboven) de vraag waarom bedrijven (groot én kleiner) zich eigenlijk zouden moeten bezig houden met duurzaamheid of maatschappelijk verantwoord ondernemerschap. En al helemaal als het gaat over iets wat ver in de keten, in China of Bangladesh, zou kunnen spelen en wat ver af lijkt te staan van een bedrijf en zijn activiteiten in Nederland.

Dan hoor ik bijvoorbeeld:

“Het kost toch alleen maar geld?”

Of:

“Daar heb ik toch helemaal geen invloed op, dus waarom zou ik me ermee bemoeien.”

Intussen zijn er veel voorbeelden te vinden die laten zien hoe duurzaam en verantwoord ondernemerschap kan bijdragen aan een succesvol bedrijf. Maar, helaas is het argument dat het gewoon hoort bij goed ondernemerschap is vaak niet voldoende om andere bedrijven dit te laten zien.

Daarom hieronder een aantal andere redenen (let op: dit lijstje is onvolledig) waarom het goed is voor een bedrijf om duurzaamheid, ethiek en sociale thema’s verder te integreren in zijn bedrijfsvoering. En wel zo belangrijk: deze punten gelden niet alleen voor grote multinationals, maar zijn juist ook voor MKB’ers relevant.

1) Beter beheersen van risico’s

Bij ondernemen hoort risico, maar tegelijkertijd is het belangrijk goed te weten welke risico’s je mogelijk kunt tegenkomen in specifieke onderdelen van je waardeketen en om deze risico’s zo beheersbaar mogelijk te houden. Financiele en bedrijfskundige onderwerpen staan hier vaak boven aan. In het geval van bijvoorbeeld productie in China is een belangrijk thema ook het goed controleerbaar houden van de kwaliteit van de productie.

Maar ook sociale en milieuthema’s kunnen risico’s vormen in de keten van Nederlandse (Europese) bedrijven in China (of andere productielanden). Zeker in het geval van China waar beleid en regelgeving snel verandert wat ook consequenties heeft voor bijvoorbeeld productielocaties.

Een voorbeeld hiervan is de strenger wordende milieuwetgeving, waarbij fabrieken en andere bedrijven steeds strenger gehouden worden aan onder andere uitstootlimieten om zo de (lucht)vervuiling tegen te gaan. Het niet voldoen aan de regels kan leiden tot sluiting van een productielocatie. Maar dit kan ook gebeuren als er bijvoorbeeld door onveilige werkomstandigheden brand ontstaat of veel ongelukken met medewerkers zijn: ongevallen die de stabiliteit van een productieketen in gevaar brengen. Investeren in gezonde, veilige en eerlijke productieomstandigheden loont dus om deze operationele risico’s te verminderen. Eerder schreef ik al welke risico’s mensenrechten met zich mee kunnen brengen.

Beter weten welke risico’s van belang kunnen zijn? Kijk ook eens naar de MVO Risicochecker.

2) Voorkomen van reputatieschade

Zorg dragen voor een verantwoorde en duurzame bedrijfsvoering – binnen de eigen organisatie én verder de keten in – draagt ook steeds vaker bij aan het imago van een bedrijf. Zowel positief als negatief.
We kennen de nieuwsitems waar grote multinationals, bijvoorbeeld Apple of H&M, onder vuur liggen vanwege misstanden die ontdekt werden in hun keten zoals kinderarbeid of gebruik van zogenaamde ‘conflictmineralen’ in hun producten. Meest recent is het Volkswagen-schandaal, waarvan intussen geschat wordt dat dit het bedrijf miljarden euro’s zal kosten.

Onverantwoorde praktijken zijn dus niet alleen schadelijk voor de naam van een bedrijf, maar kunnen zeer kostbaar blijken te zijn. Ook Nederlandse bedrijven kunnen hiermee geconfronteerd worden, zoals bijvoorbeeld Coolcat laat zien. Het bedrijf kwam eind 2013 slecht in het nieuws over arbeidsomstandigheden (waarvan later bleek dat dit onterecht zou zijn geweest). Intussen heeft het bedrijf verklaard dat deze negatieve media-aandacht hen een half miljoen euro omzet heeft gekost.

3) Beter kunnen inspelen op (effecten van) klimaatverandering

In december 2015 zijn belangrijke afspraken gemaakt in Parijs over hoe wereldwijd verder wordt gewerkt aan het beperken van klimaatverandering en de impact daarvan op onze samenleving. Veel aandacht gaat uit naar het beperken van CO2 uitstoot. Steeds meer wordt gezocht naar manieren voor het belasten van CO2 om zodoende het gebruik terug te dringen en daarmee de milieuschade te kunnen beperken.

Voor bedrijven kan dat een grote impact betekenen op het verdienmodel van een onderneming wanneer financiële posten anders gaan uitvallen (bijvoorbeeld een hogere belastinglast op energie voor energieintensieve bedrijven). Een overstap naar duurzame energiebronnen verkleint de impact daarvan straks, en kan soms al op kortere termijn een kostenbesparing opleveren. Dat geldt voor activiteiten in Nederland, maar ook in de keten. Zeker in China hebben fossiele brandstoffen een zware milieuimpact, waar de gevolgen van de flinke kolenconsumptie voor energieopwekking dagelijks voel- en zichtbaar zijn.

4) Transparantie zorgt voor meer vertrouwen

Een belangrijk onderdeel van verantwoord ondernemen is transparant zijn over de eigen activiteiten: zowel over de goede dingen, maar ook over de dilemma’s waar een bedrijf voor staat, of zelfs wat er nog ergens mis (kan) gaan. Enerzijds maakt dit kwetsbaar, wat terug komt in het punt hierboven.

Maar: transparantie kan ook veel opleveren. Het zorgt bijvoorbeeld voor meer vertrouwen bij belangrijke groepen belanghebbenden, bijvoorbeeld omwonenden van een fabriek, klanten maar ook investeerders. Hier goed invulling aan geven geeft bedrijven een ‘social license to operate’.

5) Verbeterde toegang tot financiering

In het verlengde van het vorige punt over transparantie: kunnen aantonen hoe een bedrijf een duurzame en verantwoorde bedrijfsvoering in de praktijk brengt, is steeds vaker van belang bij het verkrijgen van financiering.

Om gebruik te kunnen maken van overheidssubsidie voor projecten in het buitenland moet een bedrijf aangeven te werken volgens de OESO-richtlijnen. Hoe groter het subsidiebedrag, hoe meer er ook van bedrijven op dit gebied wordt gevraagd.

‘Impact investing’ en andere vormen van duurzaam investeren groeien. Anderzijds is er een steeds duidelijkere oproep aan financiers en institutionele investeerders om níet te investeren in vervuilende en onverantwoorde praktijken, zoals de fossiele industrie (divestment). De Nederlandse banken hebben daarnaast kort geleden afgesproken meer aandacht te geven aan mensenrechten.

6) Aantrekkelijker worden voor (nieuwe) werknemers

Aantrekken (en behouden) van talent wordt steeds belangrijker voor bedrijven om de concurrentie aan te kunnen. Intussen laat onderzoek zien dat ook hierop MVO en duurzaamheid invloed kan hebben: jonge mensen kiezen steeds vaker voor een baan bij bedrijven die een positieve impact op de wereld hebben. Dat is ook een reden waarom mensen graag bij een bedrijf blijven werken, wat vervolgens een positieve invloed kan hebben op de winstgevendheid van een bedrijf.

Ook in China werkt dit mechanisme. Een probleem voor veel buitenlandse bedrijven in China is het grote personeelsverloop, en daarmee dus hoge kosten voor werving van nieuw personeel en investeringen in het inwerken en trainen van nieuwe mensen. Die vervolgens vaak snel weer weg zijn. Dit kan deels opgevangen worden door het zorg dragen voor goede werkomstandigheden.

7) Voordeel halen uit marktkansen

De duurzaamheid van een product of van het productieproces is voor een groeiende groep klanten een reden om wel of niet iets te kopen. Dit geldt voor consumentenproducten, waar bijvoorbeeld in de kleding- en voedselindustrie veel beweging is voor het verder verduurzamen van de sectoren – mede gevoed door druk van consumenten. Recent onderzoek laat zien dat in bijvoorbeeld Groot Brittanië en Duitsland het marktsegment van duurzame producten groeiende is, in tegenstelling tot de algemene neergaande trend in retail. Ook in China geldt dit waar bijvoorbeeld de biologische levensmiddelen markt groeit.

In Nederland is deze trend ook steeds beter zichtbaar: uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat de groep consumenten dat bewust kiest voor producten of bedrijven vanuit maatschappelijke overwegingen (bijvoorbeeld duurzaamheidsbeleid, milieu, dierenwelzijn) is gegroeid van 27% van de Nederlanders in 2002 naar 33% in 2013. Ook de groep consumenten die producten boycot omdat ze t niet eens is met bijvoorbeeld productieomstandigheden in de keten groeit, van 10% naar 15% in 2013.

Het actief verduurzamen van bedrijfsvoering kan dus ook op deze manier geld opleveren en biedt mogelijkheden om nieuwe groepen klanten aan te spreken, en soms zelfs om nieuwe producten te ontwikkelen. Ook voor zakelijke klanten geldt dit in toenemende mate. Grote multinationals stellen steeds hogere duurzaamheidseisen aan hun toeleveranciers. Hieraan voldoen betekent dus ook toegang tot een interessant afzetkanaal.

2015: het jaar voor duurzaamheid

Met het behalen van een aantal belangrijke mijlpalen zoals de afspraken in Parijs bij COP21 en daarvoor het afspreken van de Sustainable Development Goals is 2015 misschien wel hét jaar geworden dat duurzaamheid en verantwoord ondernemen echt op de agenda is gekomen.

Dat betekent ook dat er de komende tijd steeds sterker naar het bedrijfsleven gekeken zal worden om bij te dragen aan het verminderen van klimaatverandering en aan wereldwijde duurzame ontwikkeling. In andere landen is op sommige vlakken al wetgeving aangenomen die bedrijven hier steeds meer toe verplicht. Het is niet uitgesloten dat dit ook in de toekomst steeds meer in Nederland zal gebeuren.

En dus in 2016:

Nu stappen zetten op het gebied van verduurzaming en verantwoord ondernemen helpt een bedrijf dus om op korte termijn risico’s te kunnen uitsluiten of verminderen en op sommige gebieden een kostenbesparing te kunnen doorvoeren. Maar het bereidt een bedrijf vooral goed voor op een snel veranderende toekomst, waarin thema’s zoals duurzaamheid, grondstoffenschaarste, klimaatverandering, mensenrechten en transparantie steeds belangrijker zullen worden – ook voor bedrijven.

Kortom: duurzaam & verantwoord ondernemen gaat om het toekomstbestendig maken van je bedrijf, om ook in de toekomst succesvol te zijn.

 


Wil je weten hoe je hier mee aan de slag kunt? Lees wat MACHI voor je bedrijf kan betekenen of neem contact op om verder te praten.

Update: 8 februari 2016, met toevoeging van het SCP onderzoek.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *