Kan een bedrijf met onduurzame producten verantwoord ondernemen?

Afgelopen vrijdag ging mijn Twitter-timeline flink los op het artikel over algemeen directeur van Shell, Ben van Beurden, in de Volkskrant. Het artikel ging in op de uitspraken van Van Beurden bij de presentatie van de jaarcijfers van Shell de dag daarvoor. Bij die presentatie gaf hij toe dat het inderdaad ‘bijzonder moeilijk’ zal zijn om onder de cruciale 2C-grens voor opwarming van de aarde te blijven. Maar hij betoogde ook dat de energiebehoefte wereldwijd zal blijven groeien en dat het onmogelijk zal zijn om met een aanzienlijk percentage (meer dan 20%) in die stijgende vraag te voorzien met duurzame energiebronnen. Dat zou bijvoorbeeld opkomende economieën beletten in hun ontwikkeling.

Kortom, ondanks dat de activiteiten van Shell bijdragen aan die opwarming van de aarde (waar Shell veel geld mee verdient), blijft het bedrijf dat gewoon doen ondanks de zeer schadelijke effecten op de aarde. Want dat is goed voor Shell – en volgens Shell, goed voor de wereld(economie).

Shell in China

Vrijdag was Shell ook op een andere manier in het nieuws: tijdens het bezoek van minister Kamp aan China zou het bedrijf een MVO-prijs hebben ontvangen.

Ik vond die award al een beetje merkwaardig toen ik er aan het begin van de week voor het eerst over hoorde. Tegen de achtergrond van de uitspraken van Van Beurden bij de presentatie van de jaarcijfers krijgt de prijs al helemaal een vreemde smaak.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen: kan dat ook als je als bedrijf luid en duidelijk vertelt hoe (maatschappelijk) onverantwoord de basis van je onderneming is?

Hoe verantwoord kan een (deel)activiteit van een bedrijf zijn als de kern van het business model van dat bedrijf eigenlijk ontzettend maatschappelijk onverantwoord is? Ik waardeer de openheid van Van Beurden over zijn kijk op klimaatverandering en de bijdrage van Shell daaraan. Het is nu duidelijk waar Shell staat. Maar hoe geloofwaardig is vervolgens de inzet van Shell op het gebied van MVO en bijvoorbeeld het lidmaatschap van de Dutch Sustainable Growth Coalition?

Het lijkt erop dat in dit geval MVO vooral betekent dat de negatieve impact van bedrijfsactiviteiten op de omgeving wanneer mogelijk verminderd wordt. Denk bijvoorbeeld aan de activiteiten van Shell in Nigeria, waar het bedrijf al lang zwaar onder vuur ligt (en zich steeds verder terug trekt). De MVO-acties die Shell onderneemt in Nigeria gaan niet om de kern van de zakelijke operaties – olie uit de grond halen – maar vooral over de impact die die operaties hebben op de Nigeriaanse bevolking en het milieu in die gebieden in Nigeria waar Shell actief is.

Dit lijkt ook in China zo te zijn: blijkbaar gaat Shell op een goede manier om met mensen (in dit geval, werknemers) bij zijn activiteiten in dit deel van China. Dat is op zich zelf goed om te horen. Shell werkt overigens in dit deel van China (de provincie Sichuan) samen met een lokale partner, de Chinese oliemaatschappij Yanchang. [Op de website is meer te lezen over Shell’s activiteiten in China]

Berichtgeving over deze ‘MVO prijs’ blijft echter schimmig. Bij navraag online komt het ministerie van Economische Zaken met de volgende reactie:

Hm. Waarom werd het dan toch zo genoemd in de agenda van de Minister?

Blijft de vraag overeind: wat betekent maatschappelijk verantwoord ondernemen bij een bedrijf met een bijzonder onduurzaam product?

Naar positieve impact

Het is daarom misschien niet zo gek dat lang niet iedereen blij is met de term MVO. Lucas Simons schreef hier al eerder een treffende column over, waarin hij MVO ‘gerommel in de marge’ noemt. Simons betoogt dat de oplossing – en de echte impact – te vinden is bij het realiseren van duurzame markttransformaties.

Hoe lang kan het bij MVO vooral nog gaan om het verminderen van negatieve impact (van bedrijfsactiviteiten) in plaats van het vergroten van positieve impact – niet alleen de invloed van bedrijfsactiviteiten op de omgeving van een bedrijf, maar juist en vooral het creëeren van impact door de bedrijfsactiviteiten en -producten zelf?

—-

Overigens, het blijft boeiend hoe media verschillend verslagleggen over ontwikkelingen. Want ook The Guardian schreef over Shell, waarin het bedrijf geprezen wordt om de stap om bij aandeelhouders aan te dringen in te stemmen met een resolutie over klimaatverandering en hoe het bedrijf hiermee om gaat bij de komende aandeelhoudersvergadering in mei.

1 antwoord

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *